‏‫قراردادهای معارض با عقود معلق در فقه و حقوق ایران

سخن ناشر            11

مقدمه     13

بخش اول: کلیات (مفاهیم و مبادی)       17

فصل اول: مفهوم‌شناسی عقد معلق‌وقراردادهای‌معارض        19

مبحث اول: معنا و مفهوم عقد  19

گفتار اول: معنای لغوی         19

گفتار دوم: مفهوم اصطلاحی   20

بند اول: در اصطلاح فقها      20

بند دوم: در اصطلاح حقوقدانان          21

بند سوم: در قانون مدنی        23

گفتار سوم: رابطۀ عقد با قرارداد          24

مبحث دوم: انشاء و منشاء در عقد         25

گفتار اول: تعریف انشاء        25

بند اول: تقسیمات انشاء         26

گفتاردوم: تعریف مُنشَاء        27

گفتارسوم: قصد انشاء           29

مبحث سوم: تنجیز، تعلیق، شرط          29

گفتار اول: تنجیز    29

بند اول: معنای لغوی            29

بند دوم: معنای اصطلاحی در فقه امامیه 29

بند سوم: ادله اعتبار تنجیز     30

بند چهارم: تنجیز در قانون مدنی          32

گفتار دوم: تعلیق     33

بند اول: معنای لغوی            33

بند دوم: معنای اصطلاحی     33

گفتار سوم: شرط    35

بند اول: معنای لغوی            35

بند دوم: معنای اصطلاحی     35

گفتار چهارم: تفاوت عقد معلق و عقد مشروط       37

بند اول: در مقام ثبوت          38

بند دوم: در مقام اثبات          38

مبحث چهارم: قرارداد معارض            39

گفتار اول: واژهشناسی          40

گفتار دوم: معنا و مفهوم قرارداد معارض            41

گفتار سوم: تحریر محل نزاع در قراردادهای معارض         43

گفتار چهارم: تعهدات مورد تعارض      45

بند اول: معنا و مفهوم تعهد     46

بند دوم: اقسام تعهدات          49

گفتار پنجم: ارتباط میان قرارداد معارض و معاملات فضولی 51

فصل دوم: وضعیت حقوقی عقد معلق     55

مبحث اول: وضعیت حقوقی عقد معلق در فقه امامیه           57

گفتار اول: تعلیق در انشاء      57

گفتار دوم: تعلیق در منشأ       63

گفتار سوم: تعلیق در انحلال عقد          67

گفتار چهارم: تفاوت شرط فاسخ و شرط تعلیقی     70

مبحث دوم: وضعیت حقوقی عقد معلق در حقوق ایران         71

مبحث سوم: موارد بطلان عقد معلق      75

بخش دوم: تعارض قرارداد دیگر با عقد معلق       79

فصل اول: تحلیل و بررسی تعارض      81

مبحث اول: کیفیت تعارض     81

گفتار اول: آثار عقد معلّق پیش از وقوع شرط تعلیقی           83

بند اول: عدم ایجاد حق         85

بند دوم: ایجاد حق   88

گفتار دوم: بررسی قول مرحوم شیخ انصاری  مبنی بر ملکیّت معلّق و مقایسه آن با نظر مرحوم شهیدی         97

جمع‌بندی 99

مبحث دوم: حق عینی و دینی  100

گفتار اول: مقایسه حق عینی و دینی      104

گفتار دوم: ضابطه تشخیص حق عینی از دینی      106

گفتار سوم: حق عینی و دینی در فقه اسلامی        108

فصل‌دوم:وضعیت‌حقوقی‌قراردادهای‌معارض‌باعقدمعلق        113

مبحث اول: بطلان قرارداد معارض با عقد معلق    114

گفتار اول: تصرف در متعلَّق حق عینی غیر موجب بطلان معامله است 114

گفتار دوم: اقتضای نهی بر بطلان معامله 118

مبحث دوم: عدم نفوذ قرارداد معارض با عقد معلق 125

گفتار اول: عدم مالکیت متعهد در عقد معلق در زمان وقوع شرط تعلیقی 128

گفتار دوم: اولویت نسبت به معامله فضولی          129

گفتار سوم: استناد به قاعدۀ لاضرر        130

گفتار چهارم: استناد به قاعدۀ شروط      134

بند اول: قلمرو قاعده 134

بند دوم: معنا و مفهوم قاعده    136

گفتار پنجم: اصول و مواد قانونی          138

بند اول: اصل چهلم قانون اساسی          138

بند دوم: مادۀ 132 قانون مدنی 139

بند سوم: مادۀ 65 قانون مدنی  140

مبحث سوم: صحت قراردادهای معارض با عقود معلق        140

گفتار اول: اصل تسلیط یا قاعدۀ سلطنت  141

گفتار دوم: اصل صحت        143

بند اول: اصل صحت به مفهوم جواز تکلیفی        144

بند دوم: اصل صحت به مفهوم وضعی   145

بند سوم: نحوه استدلال به اصل صحت درمحل بحث           146

مبحث چهارم: استناد به نظریۀ حسن نیت 147

گفتار اول: تعارض حسن نیت متعهدله و شخص ثالث          147

گفتار دوم: جایگاه ضعیف اصل حسن نیت در حقوق ایران    149

بند اول: حسن نیت شخصی و عینی       149

بند دوم: حسن نیت در حقوق ایران        157

مبحث‌پنجم:نظرمختاردربارۀوضعیت‌حقوقی‌قراردادهای‌معارض‌باعقود معلّق         163

فصل سوم: کاشفیت ‌وناقلیت ‌وقوع ‌معلّقٌ ‌علیه‌ و تاثیرآن ‌بر قرارداد معارض         169

مبحث اول: صور گوناگون عقد معلق جهت تعیین زمان جریان آثار آن  170

گفتار اول: واجب مشروط به شرط متأخر کاشف    170

گفتار دوم: به صورت واجب مشروط به شرط مقارن           172

گفتار سوم: به صورت واجب معلق       174

مبحث دوم: ناقلیت و کاشفیت حصول معلّقٌ‌علیه     175

مبحث سوم: تاثیر نظریۀ کاشفیت شرط تعلیقی بر قرارداد معارض       180

مبحث چهارم: تاثیر نظریۀ ناقلیت شرط تعلیقی بر قرارداد معارض       182

فصل چهارم: قرارداد معارضِ معلّق با عقود معلّق 185

مبحث اول: وضعیت قرارداد معارضِ معلق در صورتی که شرط تعلیقیِ قرارداد نخست زودتر محقق شود        187

گفتار اول: بنا بر نظریۀ کاشفیت شرط تعلیقی       188

گفتار دوم: بنا بر نظریۀ ناقلیت شرط تعلیقی         188

مبحث دوم: وضعیت قرارداد معارضِ معلق در صورتی که معلّقٌ‌علیه آن زودتر از قرارداد اصلی محقق شود     189

گفتار اول: بنا بر نظریۀ کاشفیت شرط تعلیقی       190

گفتار دوم: بنا بر ناقلیت حصول شرط تعلیقی        191

نتیجه گیری           193

منابع      199