این اثر ارجمند که به سخن یکی از خوشگویان معاصر به زبان تازی فخیم و فاخر و آرایه مند سامان یافته به گزارش پدیدآورنده بزرگوارش به سال ۱۰۶۰ هـ. ق یعنی حدود پنجاه و چهار سالگی او به رشته تحریر درآمده رویکردی است روان شناختی و جامعه شناختی با نگاهی نقادانه و آسیب شناسانه بر وضعیت روانی و رفتاری اصناف گوناگون مردم در زمان مؤلف.
فیض در لابه لای این اثر در کنار نقدهای مکرر خود نسبت به طبقات مختلف به ادعای خود راه راست و طریقه حق جویی و حق پویی را باز نموده است.