مژده عقل به ظهور منجی: دلایل عقلی اثبات امام زمان عجل الله تعالی فرجه

انسان همواره به حسب فطرت خود میل به جهانی امن و عدالت‌محور دارد و همیشه جستجوگر منجی و نجات‌بخش جامعه از ظلم و جور و نابرابری ها است. اندیشمندان بسیاری در باب منجی نهایی و مهدی موعود عج به نگارش دست زده‌اند و کتب ارزنده ای را به یادگار گذاشته‌اند. آیت الله امامی کاشانی نیز بر همین سیاق کتاب «خط امان در موعود ادیان» را به علاقه‌مندان آن حضرت تقدیم کرده‌اند. 


جلد اول مجموعه خط امان به براهین عقلی و فلسفی ـ عرفانی اثبات آن حضرت پرداخته است. این کتاب با بیان و توضیح شش دلیل عقلی‌ـ عرفانی اثبات حضرت ولی عصر ارواحنا لتراب مقدمه الفداء یکی از جامع‌ترین کتب در این زمینه است. 


گرچه قلم حضرت استاد در کتاب خط امان، ادیبانه و روان است، تفصیل علمی و بیان مقدمات و مباحث مختلف فلسفی، آن را برای عموم کمی دشوار می‌کند. لذا به امر معظمٌ‌له بر آن شدیم با تلخیص برخی مقدمات و اصطلاحات، بهره‌مندی از این کتاب را برای عموم ساده‌تر کنیم.

سخن آغازین         11


 


مقدمه     13


 


غفلت جامعۀ مسیحی معاصر از ایدۀ مصلح جهانی 17


 


اصالت مهدویت در اسلام      21


 


عامل اصلی ضعف انتظار در میان اهل سنت       23


 


عوامل جانبی ضعف عقیدۀ انتظار در میان اهل سنّت           24


 


عوامل سازندۀ وحدت           27


 


چرا و چگونه ولایت امام عصر  مورد هجوم دشمنان است؟ 30


 


فصل نخست :


 


منجی عالم و ندای درون (فطرت)


 


گفتار نخست : معنای فطرت   40


 


جایگاه معلومات فطری         41


 


گفتار دوم : ویژگیهای دریافتها و گرایشهای فطری 43


 


الف. فراگیری و همگانی بودن 43


 


ب . همرنگی و همگونی با شُهود         44


 


ج. تأثیرناپذیری از اوهام و محاسبات خطا           45


 


گفتار سوم : سخن دل از سخنان بزرگان حکمت و فلسفه       46


 


1ـ حکیم فارابی و یکسانی فطرت         46


 


2ـ ابن‌سینا ؛ همزادی انسان با سرشت خداجو        47


 


3ـ محیی الدّین بن عربی ؛ فطرت و عبادت          48


 


4ـ ملاصدرای شیرازی ؛ فطرت، سرمایۀ راه سعادت          49


 


5ـ سید حیدر آملی؛ فطرت، زمزمۀ جهان با حق تعالی         51


 


6ـ خواجه عبدالله انصاری و زدودن غبارهای فطرت           52


 


گفتار چهارم: فطرت از دیدگاه قرآن کریم و احادیث 55


 


فطرت در قرآن کریم            55


 


فطرت در روایات   60


 


گفتار پنجم: دلالت فطرت بر وجود امام و مصلح جهانی       63


 


گرایش به اَمن و عدل جهانی   63


 


فطرت عقل و نیاز بشر به مصلح جهانی 65


 


فصل دوم


 


انسان کامل، تجلّی‌گاه اسمای حسنای الهی


 


گفتار نخست :اسماء الحُسنی در قرآن کریم و احادیث شیعه    76


 


گفتار دوم : جهان آفرینش و اسماء حُسنای الهی     79


 


معرفت اسماء الحسنی، مدار مثلث هستی‌شناسی، جهان‌شناسی و انسان‌شناسی       81


 


گفتار سوم : انسان کامل؛ مظهر اسمای حُسنی       85


 


شرافت نوع انسانی و تجلّی اسمای حُسنی 85


 


نمایانترین تجلّی اسماء الهی در انسان کامل          87


 


پیامبر اکرم  مظهر کامل اسماء الهی    88


 


مرزبانان اسماء الحسنی در قرآن کریم    90


 


امام مهدی آخرین تجلّی تام اسماء الحسنی 92


 


فصل سوم


 


امام و لطف دائم الهی


 


گفتار نخست : معنای قاعدۀ لطف          98


 


چگونگی دلالت لطف بر ضرورت وجود امام زمان            100


 


گفتار دوم: قاعدۀ لطف در ادیان گذشته   101


 


گفتار سوم: رفع ابهامات قاعدۀ لطف      104


 


لطف در دعاها و نیایشها       109


 


شبهه‌ای مهم          110


 


پاسخ:     111


 


فلسفۀ غیبت          113


 


نتیجه‌گیری           115


 


فصل چهارم


 


عنایت الهی و ضرورت وجود امام معصوم


 


گفتار نخست :معنای عنایت    118


 


گفتار دوم : برهان عنایت و ضرورت نظام اَحسن  123


 


محدودیت‌وسایل‌معرفت‌وضرورت‌تبیین‌جهان و انسان‌به‌وسیلۀ‌وحی‌و امام‌معصوم     127


 


غایت آفرینش انسان، شناخت و پرستش خداست     129


 


ضرورت دستیابی انسان به غایت خلقت  130


 


ولیّ خدا کامل‌کنندۀ نظام احسن و غایت آن           131


 


گفتار سوم :برهان عنایت و دلالت آن بر استمرار هدایت الهی 132


 


امامت و ولایت، ادامۀ نبوّت   132


 


نقش ولایت در هدایت انسان از دیدگاه قرآن کریم و روایات   134


 


دعای فرج و دلیل عنایت       137


 


فصل پنجم


 


استقراء سیرۀ انبیای گذشته،روشنی‌بخش آینده


 


گفتار نخست :استقراء، راهی برای کسب علم و معرفت        142


 


گفتار دوم: استقراء سیره انبیاء و یقین به تعیین وصیّ برای همه پیامبران           144


 


گفتار سوم: کشف مناط، راه برون‌رفت از اشکال استقراء      145


 


گفتار چهارم : جستجو در انواع استقراء برای کشف مناط وصایت       147


 


1.سیرۀ مدیران در تعیین جانشین         147


 


2.استقراء روش انبیاء          148


 


3.استقراء احادیث رسول اکرم           150


 


گفتار پنجم : سلسلۀ اوصیاء در عَهدَین و احادیث و کتب سیره و تاریخ   152


 


اوصیای انبیاء در اسفار عَهدَین            153


 


اوصیای انبیاء در کتب حدیث  154


 


اوصیای پیامبران در کتب تاریخ و سیره 155


 


اوصیاء پیامبران در احادیث شریفه       159


 


یادآوری مهم         161


 


نتیجه‌گیری           163


 


شبهه و پاسخ         163


 


فصل ششم


 


تاریخ در انتظار ظهور منجی جهانی


 


گفتار نخست : فلسفۀ نظری تاریخ، هدف و خاستگاه تاریخ     169


 


وحدت و پیوستگی تاریخ       172


 


خاستگاه حرکت تاریخ          172


 


هدف تاریخ           173


 


گفتار دوم: نظر اسلام دربارۀ حرکت تاریخ          174


 


روش قرآن کریم در گزارش رویدادهای تاریخی    174


 


اهداف قرآن کریم از گزارش تاریخی     176


 


قرآن و فلسفه تاریخ 176


 


مبانی حرکت تکاملی تاریخ از دیدگاه اسلام           178


 


تبیین حرکت تکاملی تاریخ بر اساس ارادۀ الهی      180


 


جامعه از دیدگاه قرآن کریم     181


 


مفهوم تضاد و نقش آن در حرکت تاریخ  182


 


عدم مغایرت تضاد با وحدت جامعۀ بشری           187


 


نتیجه      189


 


گفتار سوم : حرکت جامعه به سوی غایت نهایی تاریخ         192


 


نشانه‌های سعادت جامعه در قرآن کریم   197


 


     1ـ برترین دین  197


 


     2ـ امنیت        198


 


     3ـ رابطۀ مردمان با خدای عزّ و جلّ 199


 


اشکالات و سؤالات 201


 


     اشکال اول:     201


 


     اشکال دوم:      203


 


     اشکال سوم:     204


 


     اشکال چهارم:  205


 


گفتار چهارم : جهانی شدن اسلام          207


 


فلسفۀ الهی و آزادی انسان      207


 


ویژگی‌های دین جهانی          208


 


جهانی شدن دین اسلام          209


 


نتیجه      214


 


صاحب‌الزّمان و ولیّ‌عصر، غایت نهایی تاریخ      216


 


فهرست منابع :       219